Er zijn angsten die zich luid laten zien: hartslag omhoog, spieren gespannen, alles alert. Vechten of Vluchten? Ego-reacties en projecties melden zich. Veel mensen doen hier serieus werk op — en vinden zo meer vrijheid, meer waarheid, meer rust.
Maar er is ook een zachtere variant.
Sluier
Een lichte onrust. Nauwelijks merkbaar, maar altijd aanwezig. Geen storm, geen paniek, eerder een sluier die zich over de waarneming legt.
Die onrust zit vaak in het middenrif. Net vóór het denken, vóór de woorden. Je voelt iets subtiels, en precies op dat moment verschuift er iets.
In plaats van direct te zien — de boom, de structuur van de naald, het spel van licht — verschijnt een concept van werkelijkheid. Je ziet niet meer de boom, maar jouw idee van de boom. Je blik zoekt houvast in verhalen, verklaringen, plannen. Alsof de realiteit verdwijnt achter een eigen sluier van projecties.
Dzogchen benoemt dit helder: directe waarneming is de realiteit. Zodra er betekenis aan wordt gehangen, zijn we al één stap verwijderd. De subtiele onrust is precies dat moment van verschuiving.
Polyvagal Theory geeft er taal aan in het lichaam. Ons zenuwstelsel scant voortdurend op veiligheid — neuroceptie. Als er geen volledig vertrouwen is, hoe klein ook, ontstaat spanning. Niet genoeg om te vechten of vluchten, wel genoeg om uit verbinding te raken. Dan neemt denken het over: plannen, dagdromen, afleidingen. Je bent er niet meer bij.
Waarom doet dit ertoe?
Omdat dit mechanisme overal meeloopt. In gesprekken. In organisaties. In leiderschap. Die lichte onrust maakt dat we sneller reageren, sneller invullen, sneller betekenis plakken op wat een collega zegt. En zo verdwijnt de intelligentie die alleen zichtbaar wordt als mensen echt aanwezig zijn.
Uitnodiging
De uitnodiging is eenvoudig en radicaal: het voorportaal van denken leren herkennen.
Een manier: ga in de natuur zitten. Laat alles stilvallen. Merk op wat er zichtbaar wordt in jouw veld van aanwezigheid. Zie je de boom in haar details, of gedachten? Voel je de zintuigen intenser, of juist wat doffer?
Natuur
De natuur helpt, omdat ze minder vastzit in menselijke betekenissen. Patronen, licht en beweging zijn directer waar te nemen. Bij door mensen gemaakte objecten ligt er vaak al een dikke laag aan concepten overheen — een stoel is meteen ‘een stoel’. Daardoor kan het uitdagender zijn om daar de verschuiving te voelen.
Oefening
En als je merkt dat je naar de sluier kijkt, keer terug. Leg je hand op je middenrif. Adem rustig uit. Laat je blik rusten op één detail zonder het te benoemen. En zie: dit is een boom. Dit is licht. Dit is nu. Soms is dat genoeg. De sluier wordt dunner. De wereld verschijnt helderder. En ook de ander verschijnt helderder.
Werken in velden
Ik werk met de metafoor van een veld. Alles is er al — jouw kwaliteiten, patronen, mogelijkheden. In dat veld wordt zichtbaar waar de grootste winst voor jou ligt op dit moment.
Soms gaat het om harde overlevingsstrategieën: patronen die ooit bescherming boden, maar je nu beperken. Soms juist om de subtiele sluiers die directe waarneming versluieren.
Wat het ook is: een stap in één deel van het veld beweegt altijd het geheel. Soms merk je dat in een dagelijkse keuze, soms in het verzachten van ego-reacties, soms in de helderheid van je aanwezigheid.
In mijn 1-op-1 programma’s werk ik precies op dat snijvlak. Geen standaardoplossingen, maar aandacht voor wat zich in het moment aandient — van rauwe overleving tot stille subtiliteit. Het veld laat zien wat nú de ingang is, en daar werken we mee.
👉 Hoe herken jij dit bij jezelf? Waar merk je dat subtiele sluiers of oude reflexen je uit directe waarneming trekken?
